संधिवात (Arthritis) हा सांध्यांचा आजार असून यामध्ये सांध्यांची झीज, सूज आणि वेदना होतात. वय वाढल्याने हा त्रास वाढतो, मात्र चुकीची जीवनशैली, वजन वाढणे, जुन्या दुखापती किंवा आनुवंशिक कारणांमुळेही संधिवात होऊ शकतो. गुडघे, कंबर, कूल्हे, खांदे आणि बोटांचे सांधे हे सर्वाधिक प्रभावित होतात.
संधिवाताची सामान्य लक्षणे
- सांध्यांमध्ये वेदना व कडकपणा
- चालताना किंवा हालचाली करताना त्रास
- सूज व जडपणा
- सकाळी उठल्यानंतर हालचाल करण्यात अडचण
संधिवाताचे प्रकार
- ऑस्टिओआर्थरायटिस – सांध्यांची झीज झाल्यामुळे
- रुमॅटॉइड आर्थरायटिस – प्रतिकारशक्तीशी संबंधित आजार
- पोस्ट-ट्रॉमॅटिक आर्थरायटिस – अपघातानंतर होणारा संधिवात
उपचार व काळजी
सुरुवातीच्या टप्प्यात औषधोपचार, वजन नियंत्रण, व्यायाम आणि फिजिओथेरपीने चांगला आराम मिळू शकतो. वेदना वाढल्यास इंजेक्शन थेरपी किंवा प्रगत उपचार सुचवले जातात. संधिवात खूप वाढल्यास टोटल नी किंवा हिप रिप्लेसमेंट हा प्रभावी उपाय ठरू शकतो.
निष्कर्ष
संधिवात वेळेवर ओळखून योग्य उपचार केल्यास वेदना नियंत्रणात राहतात आणि दैनंदिन जीवन सुलभ होते. सततच्या सांध्यांच्या वेदनांकडे दुर्लक्ष न करता अनुभवी ऑर्थोपेडिक तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.